)
Sea Traffic Rules: દરિયામાં ફરતા જહાજો માટે પણ ટ્રાફિક રૂલ હોય છે, અને તેને તોડનારા સામે કાર્યવાહી થઈ શકે છે, અરબી સમુદ્રમાં ભારતીય અને પાકિસ્તાની નૌકાદળો વચ્ચે તાજેતરમાં થયેલી અથડામણ પછી આ પ્રશ્ન વધુ રસપ્રદ બન્યો છે. હકીકતમાં, સમુદ્રની પોતાની ટ્રાફિક સિસ્ટમ પણ છે, જેનું પાલન વિશ્વભરના જહાજો કરવા માટે બંધાયેલા છે, અને વિવિધ લેવલે વિવિધ સંસ્થાઓ તેનો અમલ કરવા માટે જવાબદાર છે.
સમુદ્રના ટ્રાફિક નિયમો ક્યારે બનાવવામાં આવ્યા?
દરિયામાં જહાજો માટે કોઈ ટ્રાફિક લાઇટ, લેન માર્કિંગ અથવા સ્ટોપ સિગ્નલ હોતા નથી. તેથી, 1972માં, ઇન્ટરનેશનલ મેરીટાઇમ ઓર્ગેનાઇઝેશન (IMO)એ COLREGs નામનો નિયમ લાગુ કર્યો, જે 1977થી તે અમલમાં છે. તેમાં 41 નિયમો છે જે નક્કી કરે છે કે બે જહાજો એકબીજાની સામે આવે ત્યારે કોણે રસ્તો આપવો જોઈએ, કયા લાઇટ અને સિગ્નલ દેખાડવા જોઈએ અને ભટકાવવાનું ટાળવા માટે કઈ સાવચેતી રાખવી જોઈએ. તેને લગભગ 155 દેશો દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
સમુદ્રમાં ઓરીજનલ પોલીસ કોણ છે?
જ્યારે કોઈ જહાજ કોઈ દેશના સમુદ્રના પાણીમાં હોય છે, ત્યારે તે નિયમો લાગુ કરવાની જવાબદારી તે દેશના કોસ્ટ ગાર્ડની હોય છે. ભારતમાં, આ જવાબદારી કોસ્ટ ગાર્ડ એક્ટ 1978 હેઠળ સ્થાપિત ભારતીય કોસ્ટ ગાર્ડની છે. આ દળ ભારતના એક્સક્લુઝિવ ઇકોનોમિક ઝોનમાં દરિયાઇ કાયદાનો અમલ કરે છે, ગેરકાયદેસર માછીમારી, દાણચોરી, ચાંચિયાગીરી અને નિયમોના ઉલ્લંઘન જેવા કેસ સામે કાર્યવાહી કરે છે.
દરિયાકાંઠા પર કોણ જવાબદાર છે?
જ્યારે કોઈ જહાજ દેશના દરિયાકાંઠાના પાણીની બહાર ખુલ્લા સમુદ્રમાં હોય છે, ત્યારે COLREGS નિયમો લાગુ કરવાની જવાબદારી ધ્વજ રાજ્યની હોય છે, એટલે કે, તે રાજ્ય જેના ધ્વજ હેઠળ જહાજ નોંધાયેલું છે. દરેક જહાજ એક દેશમાં નોંધાયેલું હોય છે, અને તે દેશની પ્રાથમિક જવાબદારી બોર્ડ પર થતી કોઈપણ અનિયમિતતાની તપાસ કરવાની અને તેનો જવાબ આપવાની હોય છે. વધુમાં, જ્યારે કોઈ જહાજ પોસ્ટ સ્ટેટ કંટ્રોલ હેઠળના બંદર પર ડોક કરે છે, ત્યારે બંદર સત્તાવાળાઓ તેનું નિરીક્ષણ પણ કરી શકે છે.
ઉલ્લંઘન માટે શું પગલાં લેવામાં આવે છે?
જો કોઈ જહાજ COLREGsનું ઉલ્લંઘન કરે છે અને અથડામણ અથવા અકસ્માતનું કારણ બને છે, તો તપાસના પરિણામે દંડ, લાઇસન્સ સસ્પેન્શન અથવા જહાજ અથવા તેના કેપ્ટન માટે વળતર થઈ શકે છે, જે સંબંધિત ધ્વજ રાજ્ય અથવા દરિયાકાંઠાના રાજ્યના કાયદા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. આત્યંતિક કિસ્સાઓમાં, આ મુદ્દો બે દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી વિવાદમાં પણ પરિણમી શકે છે.